Kategoria: Internet

  • Profilaktyka uzależnień – warszawski serwis informacyjny

    logo

    STOPuzależnieniom.pl to warszawski serwis informacyjny dotyczący profilaktyki uzależnień, dostępny pod adresem internetowym stopuzaleznienieniom.pl. Jest on skierowany do wszystkich mieszkańców m.st. Warszawy, w szczególności osób zagrożonych uzależnieniem (pijących ryzykownie i szkodliwie), osób uzależnionych od alkoholu oraz ich bliskich (często współuzależnionych/DDA).

    Serwis publikuje artykuły informacyjno-poradnicze dotyczące alkoholu, narkotyków oraz uzależnień behawioralnych.

    Przykładowa tematyka artykułów:

    • Jazda po alkoholu kosztuje. Nawet życie.
    • Jak długo leczy się uzależnienie od alkoholu?
    • Reklamy alkoholu a młodzież.
    • Marihuana silniejsza niż kiedykolwiek wcześniej.
    • Co robić po terapii, aby utrzymać abstynencję.
    • E-papierosy zastępują młodzieży słodycze!
    • Problemowe inwestowanie w kryptowaluty.
    • Kiedy osoba starsza doświadcza trudnych emocji, sięga po smartfon.

    Oprócz artykułów tematycznych w serwisie zamieszczane są także aktualne inicjatywy warszawskich podmiotów – informacje o nieodpłatnych projektach przeznaczonych dla osób borykających się z problemem uzależnienia. Najnowsze oferty:

    • Trening Osobistej Ekspresji.
    • Grupa wsparcia dla dorosłych w kryzysie psychicznym.
    • Trening samokontroli.
    • Warsztat dla rodziców nastolatków.

    Na stronie dostępna jest także – stale aktualizowana – baza adresowa placówek świadczących pomoc w zakresie uzależnień. Baza jest pogrupowana według rodzaju problemu (alkohol/narkotyki/uzależnienia behawioralne), dzielnic Warszawy oraz rodzaju placówki.

    W nieodpłatnej poradni online wsparcia udzielają psycholodzy, specjaliści psychoterapii uzależnień i prawnicy. Pomysłodawcą i realizatorem serwisu STOPuzależnieniom.pl jest Fundacja Studio Psychologii Zdrowia. Projekt powstaje we współpracy z m.st. Warszawa i jest współfinansowany z jego środków.

  • Konkurs dla dziennikarzy „Uzależnienia 21 wieku”

    logo

    15 grudnia 2025 roku odbyła się gala 11. finału Konkursu dla Dziennikarzy „Uzależnienia 21 wieku”, organizowanego przez Fundację Inspiratornia na zlecenie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.

    Fundacja powstała w 2010 roku. Głównym obszarem jej działań jest współpraca z mediami. Fundacja zrealizowała ponad 150 audycji radiowych i na Spotify; współpracuje z Instytutem Reportażu; od siedmiu lat współtworzy reportaże poświęcone uzależnieniom. Promuje także badania naukowe we współpracy z instytutami badawczymi.

    Misją konkursu „Uzależnienia 21 wieku” jest popularyzacja rzetelnej wiedzy na temat uzależnień behawioralnych w mediach. W tym roku autorzy i autorki zgłosili 53 prace, z których 17 zostało zakwalifikowanych do finału. Przyznano trzy nagrody i jedno wyróżnienie.

    I miejsce − reportaż Anety Regulskiej „Cena gry”, zrealizowany dla Czarno na białym TVN24, na temat nielegalnego hazardu w internecie, jest dostępny na YouTube pod adresem www.youtube.com/watch?v=FG7LkjYtWR

    II miejsce − reportaż Karoliny Kłaczyńskiej i Pawła Sulika „Poza schematem” i dyskusja ze słuchaczami na temat „Jak naprawdę wygląda zdrowienie z uzależnienia”. Oba materiały zostały wyemitowane w audycji „Mikrofon Radia TOK FM”. Reportaż podważa dominujące przekonanie o uzależnieniu jako przewlekłej, nieuleczalnej chorobie, prezentując różnorodne ścieżki zdrowienia. Podkastu można wysłuchać na stronie www.tokfm.pl/ludzie/dziennikarze-radia-nagr

    III miejsce – reportaż „Dwie zdrapeczki do trumny” poświęcony uzależnieniu od zdrapek wśród seniorów, opublikowany na portalu Na Temat – autorki: Agnieszka Sztyler-Turovsky oraz Daria Różańska-Danisz. Artykuł znajduje się na stronie internetowej natemat.pl/630068,dwieczdrapeczki-do-trumny-hazardzistki-70

    Wyróżnienie − reportaż Bartosza Schaefera „W środku może być wszystko” poświęcony lootboxom w grach komputerowych. Podkast opublikowano na stronie zachod.pl/1318782/w-srodku-moze-byc-wszystko-reportaz-bartosza-schaefera-w-poniedzialek-po-godz-14

  • FASD (Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych)

    banner Miesiąca Świadomości o FASD

    9 września obchodzony jest na świecie Dzień Świadomości FASD, mający na celu przekazanie przyszłym matkom wiedzy na temat picia alkoholu w czasie ciąży i wpływu tego zachowania na rozwój płodu oraz zwrócenie uwagi społeczeństwa na występowanie problemu w skali światowej.

    Z tej okazji prezentujemy pakiet materiałów na temat FASD udostępnionych przez Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom w internecie pod adresem ciazabezalkoholu.pl/ciaza/czym-jest-fasd.

    Tematyka jest pogrupowana w pięć działów:

    1. Dział Ciąża i FASD przybliża samo pojęcie oraz opisuje możliwe konsekwencje ekspozycji płodu na alkohol w czasie ciąży. Odpowiada też na pytanie, dlaczego kobiety w ciąży sięgają po alkohol.
    2. W dziale Strefy uszczegółowione są informacje kierowane do:
      • rodziców dzieci z FASD (m.in. w formie dyspozycji, jak zadbać o śrdowisko dziecka i codzienne postępowanie wobec niego oraz jak rozwijać umiejętności dziecka z FASD),
      • wychowawców uczniów z FASD,
      • specjalistów (m.in. prezentowane są polskie wytyczne, opisujące metodologię diagnozowania FASD),
      • Czwarta strefa dotyczy dorosłych z FASD, opisując ich możliwe trudności oraz radząc, jak ich wspierać.
    3. Dział Kampania prezentuje ogólnopolską kampanię edukacyjną pod hasłem „Ciąża bez alkoholu”. Głównym celem kampanii było zmniejszenie liczby kobiet pijących alkohol w czasie ciąży, promocja całkowitej abstynencji w tym okresie oraz zwiększenie wiedzy o negatywnym wpływie alkoholu na rozwijające się w łonie matki dziecko.
    4. Dział Materiały zawiera publikacje i artykuły poruszające tematykę FASD, udostępnia nagrania spotkań online, wykładów ekspertów oraz paneli dyskusyjnych poświęconych FASD, proponuje materiały do druku w formie plakatów oraz banery do umieszczenia na stronach internetowych.
    5. W dziale Pomoc podano dane kontaktowe do placówek diagnozujących dzieci w kierunku zaburzeń ze spektrum FASD oraz oferujących pomoc terapeutyczną dzieciom z FASD.
  • Poradnia on-line w nowej odsłonie

    logo poradni

    Na stronie https://poradniauzaleznienia.pl/ działa poradnia on-line, świadcząca pomoc dotyczącą narkotyków/nowych substancji psychoaktywnych, problemów związanych z alkoholem, uzależnień mieszanych (od narkotyków i alkoholu łącznie), leków, sterydów i innych substancji psychoaktywnych.

    Poradnię prowadzi Fundacja Praesterno na zlecenie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.

    Pomoc bezpośrednia udzielana jest przez specjalistów w formie odpowiedzi na pytania przesyłane mailem lub w formie kontaktu czatowego. Okienko czatu pojawia się w czasie dyżurów specjalistów.

    W portalu dostępna jest rozbudowana baza około 1200 placówek pomocowych. Wyszukiwarka placówek umożliwia wybór rodzaju uzależnienia, typu pomocy, województwa, placówek przyjmujących dzieci i młodzież oraz placówek przyjmujących osoby z podwójną diagnozą (uzależnienie i zaburzenia psychiczne). Możliwe jest także niezależne wyszukiwanie placówek po wpisaniu nazwy placówki, miasta lub adresu. Prezentowane są także inne listy placówek pomocowych oraz zestawienie telefonów zaufania z opisem zakresu udzielanej pomocy.

    Informator o narkotykach dostarcza wiedzy na temat tego, czym są i jak działają substancje psychoaktywne. Opisane zostały wskaźniki zażywania narkotyków, takie jak wygląd zewnętrzny (m.in. oczy, nos, twarz, zmiany skórne, znaczące ubytki wagi), zapach, zachowanie (mowa, ożywienie, obniżony nastrój, objawy fizjologiczne), przedmioty związane z narkotykami (takie jak m.in. igły, strzykawki, opakowania po tabletkach/drażetkach, rurki, bibułki itp.).

    Omówiono właściwości uzależniające, skutki oraz objawy używania najpopularniejszych narkotyków z grup tzw. tradycyjnych (amfetamina, marihuana, heroina), jak i nowych substancji psychoaktywnych, zwanych wcześniej „dopalaczami” (mefedron, spice i in.). Opis dotyczy także halucynogenów (LSD, grzybów i innych roślin halucynogennych), leków (takich jak barbiturany oraz benzodiazepiny). W zestawie znajdują się także inne substancje: sterydy anaboliczne i środki wziewne.

    W portalu znajduje się również dział z materiałami dla specjalistów. Każdy materiał zawiera link umożliwiający przejście na poświęconą mu stronę internetową. Prezentowane są wybrane programy profilaktyczne, szkolenia dla specjalistów i nauczycieli, udostępnione zostały syntetyczne opisy materiałów umożliwiających prowadzenie zajęć profilaktycznych z młodzieżą, a także zajęć z rodzicami.

    Polecamy również zbiór przepisów prawnych, opracowany na podstawie Internetowego Systemu Aktów Prawnych (ISAP), uaktualnianego na bieżąco przez Kancelarię Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i znajdującego się w internecie pod adresem isap.sejm.gov.pl. W zbiorze aktów na stronie poradni są prezentowane wersje aktów prawnych aktualnych na dzień 31.03.2025 r. Daty i numery właściwych dzienników, monitorów i pozycje, pod którymi zostały opublikowane akty, można znaleźć na stronie ISAP. Na stronie poradni prezentowane są odnośniki do: ustaw, rozporządzeń i obwieszczeń Prezesa Rady Ministrów, Rady Ministrów, Ministra Zdrowia, Ministra Edukacji i Nauki, Ministra Sprawiedliwości, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, Ministra Obrony Narodowej oraz obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. W sumie umieszczono ponad 70 odnośników do aktów prawnych mających związek z problematyką uzależnień i przemocy domowej.

  • Fundacja Dbam o Mój Zasięg

    Fundacja Dbam o Mój Zasięg zajmuje się edukacją społeczeństwa na temat cyfrowej higieny i profilaktyki e-uzależnień wśród dzieci, młodzieży i dorosłych.

    logo fundacji Dbam o Mój Zasięg

    Trzy główne obszary działań Fundacji to: prowadzenie szkoleń, wydawanie materiałów edukacyjnych oraz realizacja badań.

    Wśród oferowanych szkoleń warto wymienić szkolenie Fonoholizm i higiena cyfrowa – jak zapobiegać e-uzależnieniom?, dostępne w wariantach dostosowanych dla:

    • szkół i przedszkoli: dla uczniów, rodziców lub nauczycieli;
    • firm i instytucji: dla pracowników, menedżerów, ekspertów HR.

    Szkolenie jest realizowane stacjonarnie u zamawiającego lub online i dostarcza wiedzę na temat m.in.:

    • czym jest fonoholizm i jaka jest realna skala e-uzależnień?
    • jakie są objawy nadużywania internetu i smartfona?
    • co zrobić, aby używanie smartfona i internetu było bezpieczne i przynosiło nam korzyści?

    Ciekawym projektem Fundacji jest FONOLANDIA – projekt edukacyjny dotyczący odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania z mediów cyfrowych i urządzeń mobilnych, skierowany do 5- i 6-latków oraz uczniów klas 1–3 szkół podstawowych, oferowany na stronie www.fonolandia.edu.pl.

    Projekt obejmuje zeszyty ćwiczeń, pomoce dydaktyczne dla nauczycieli i rodziców, szkolenia dla przedszkoli, szkół, rad pedagogicznych, rodziców i samorządów, gminne i szkolne programy profilaktyczne w zakresie e-uzależnień.

    W celu zapoznania się z innymi szkoleniami Fundacji, badaniami dotyczącymi uzależnień behawioralnych oraz innymi oferowanymi materiałami, zachęcamy do odwiedzin jej strony internetowej.

  • Niebieska Linia

    logo Niebieskiej Linii

    Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie powstało w 1995 roku, jako placówka Instytutu Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Od 30 lat realizuje zadania w szeroko pojętym zakresie przeciwdziałania przemocy domowej i edukacji w tym obszarze. Na stronach www.niebieskalinia.pl jest prezentowana szczegółowa oferta dotycząca bezpłatnej pomocy psychologicznej i pomocy prawnej. W siedzibie Pogotowia w Warszawie odbywają się indywidualne konsultacje. Zapisy prowadzi sekretariat pod numerem telefonu 22 824 25 01.

    Pod numerem 116 123 działa poradnia telefoniczna – 7 dni w tygodniu, 24 h na dobę. Dyżury pełnią przeszkoleni specjaliści.

    Pod adresem 116sos.pl/formularz jest dostępny link do formularza umożliwiającego zwrócenie się o pomoc mailową oraz link do czata.

    Skorzystać można z wyszukiwarki bezpłatnych ośrodków pomocowych zawierającej 4460 adresów placówek z całej Polski.

    Portal informuje o działaniach szkoleniowych i doradczych dla organizacji państwowych (m.in. ministerstwa, policja) oraz dla osób prywatnych.

    Dostępna jest także elektroniczna wersja dwumiesięcznika „Niebieska Linia” oraz pakiet artykułów i innych materiałów edukacyjnych, a także kwestionariusze diagnostyczne m.in. oceny ryzyka występowania przemocy w rodzinie wobec dziecka oraz wobec osoby dorosłej.

  • Uzależnienia Behawioralne

    Pod adresem uzaleznieniabehawioralne.pl działa portal, którego celem jest rozpowszechnianie rzetelnej wiedzy na temat uzależnień behawioralnych wśród szerokiego grona odbiorców oraz pomoc psychologiczna i prawna osobom dotkniętym problemem uzależnień behawioralnych (osobom uzależnionym oraz ich bliskim). Portal pełni funkcje: informacyjną, edukacyjną, profilaktyczną i pomocową.

    zrzut ekranu serwisu Uzależnienia Behawioralne

    Serwis jest uporządkowany wg typów uzależnień behawioralnych i obejmuje: uzależnienie od hazardu, zaburzenia używania technologii, kompulsywne kupowanie, kompulsywne zachowania seksualne, problemowe zaangażowanie w pracę, zaburzenia odżywiania oraz inne uzależnienia behawioralne (m.in. od ćwiczeń, od nauki, kleptomania, bigoreksja, uzależnienie od adrenaliny).

    Struktura każdego działu jest podobna i obejmuje: FAQ – często zadawane pytania, opis danego uzależnienia, testy diagnostyczne, opis postępowania terapeutycznego, informacje na temat grup samopomocowych, porady dla rodziców, opinie ekspertów, wyniki badań, prawdziwe historie osób uzależnionych i ich bliskich.

    Portal oferuje nieodpłatne porady mailowe psychologa, psychoterapeuty uzależnień oraz prawnika, a także możliwość udziału w czacie ze specjalistą.

    Dostępna jest wyszukiwarka placówek pomocowych. W bazie znajduje się aktualnie 518 placówek z całej Polski.

    W rozbudowanym dziale materiałów do pobrania oferowane są publikacje, których zdecydowana większość jest w wersji elektronicznej, raporty z badań dofinansowywanych ze środków Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych w zakresie problematyki uzależnień od hazardu lub innych uzależnień behawioralnych oraz scenariusze zajęć – oddzielnie dla szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych.

    W osobnym dziale portal zamieszcza informacje dotyczące szkoleń i konferencji dla specjalistów i innych osób zainteresowanych problematyką uzależnień behawioralnych.

  • Niewydolna pomoc psychologiczna i psychoterapeutyczna dla dzieci i młodzieży. Raport NIK

    Najwyższa Izba Kontroli opublikowała wyniki kontroli systemu pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej i psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży. Raport jest dostępny w Internecie.

    W latach 2019–2023 – w okresie objętym kontrolą, znacznie wzrosła (o 63%) liczba młodych ludzi, u których stwierdzono zaburzenia psychiczne: o połowę w grupie wiekowej do 12. roku życia i aż o 68% w grupie od 13. do 18. roku życia. Do zaburzeń zaliczono m.in. zaburzenia depresyjne, próby samobójcze, samookaleczenia, zaburzenia odżywiania, uzależnienia czy zaburzenia związane ze stresem. Dominowały zachowania agresywne i autodestrukcyjne, a próby samobójcze stanowiły drugą po wypadkach komunikacyjnych przyczynę zgonów wśród dzieci i młodzieży w Polsce.

    Infografika 1. Liczba dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi w latach 2019–2022

    Źródło: Opracowanie własne NIK na podstawie wyników kontroli (dane NFZ).

    Tymczasem, niezmieniony od lat, polski system opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej nad dziećmi i młodzieżą nie zapewnia im skutecznego wsparcia. Przyczyny tego zjawiska to według raportu przede wszystkim brak skuteczności działań podejmowanych przez ministra edukacji narodowej.

    Liczba prób samobójczych podejmowanych przez dzieci i młodzież od 7. do 18. roku życia wzrosła w 2022 roku w porównaniu do 2021 roku o 77%, a liczba samobójstw – aż o 19%.

    Infografika 2. Liczba prób samobójczych i samobójstw dzieci i młodzieży w wieku 7–18 lat w latach 2019–2022

    Źródło: Opracowanie własne NIK na podstawie danych policji.

    Główne wnioski mówią, że w latach 2020−2023 dzieci i młodzież nie otrzymały dopasowanej do potrzeb kompleksowej pomocy psychologicznej i psychoterapeutycznej. Dostępność specjalistów była ograniczona m.in. ze względu na braki kadrowe i niedofinansowanie. Problemy z zatrudnieniem psychologów dotyczyły aż ośmiu z 10 kontrolowanych szkół. Poradnie psychologiczno-pedagogiczne koncentrowały się na wydawaniu opinii i orzeczeń, a nie na wsparciu terapeutycznym dzieci i młodzieży. Czas oczekiwania na przyjęcie do poradni sięgał nawet 12 miesięcy. Nowo utworzone ośrodki środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej zwiększyły co prawda dostępność udzielanego wsparcia, jednak zapotrzebowanie znacznie przekraczało możliwości tych podmiotów. Minister edukacji narodowej nie podjął skutecznych działań na rzecz poprawy tej sytuacji. Nie wdrożył systemowych rozwiązań, mimo prac prowadzonych w tym obszarze od co najmniej 2017 roku. Nie wypracował też modelu efektywnej, skoordynowanej pomocy udzielanej przez różne instytucje.

  • Zintegrowana Platforma Edukacyjna (ZPE)

    Pod adresem https://zpe.gov.pl działa Zintegrowana Platforma Edukacyjna (ZPE) Ministerstwa Edukacji Narodowej − miejsce, w którym zamieszczane są bezpłatne e-materiały do nauki od pierwszej klasy szkoły podstawowej aż do ostatniej klasy szkoły ponadpodstawowej. Wszystkie treści, przygotowane przez specjalistów, są zgodne z obowiązującą podstawą programową kształcenia ogólnego i zawodowego. Większość z nich to materiały interaktywne, które można pobrać na urządzenia i wykorzystywać w dogodny dla siebie sposób.

    Tysiące materiałów udostępnianych na platformie podzielono na takie kategorie, jak poziom kształcenia (szkoła podstawowa I–III, szkoła podstawowa IV–VIII, liceum i technikum), rodzaj materiałów (kształcenie ogólne, kształcenie zawodowe, edukacja włączająca, cyfrowa szkoła, materiały ukraińskie) i przedmiot.

    Zintegrowana Platforma Edukacyjna

    Uczniom platforma umożliwia uzyskanie poczucia sprawczości, samodzielny rozwój wiedzy i zainteresowań, naukę w sposób dopasowany do osobistego celu edukacyjnego i indywidualnych potrzeb, pracę w dogodnym dla siebie czasie. Nauczyciele zaś mogą budować autorskie lekcje, udostępniać je uczniom, a także prowadzić zajęcia online za pośrednictwem portalu.

    Twórcy platformy piszą, że z materiałów może skorzystać każdy, jednak są one przeznaczone szczególnie dla nauczycieli, uczniów i rodziców, którzy chcieliby pomóc swoim dzieciom w opanowaniu materiału szkolnego lub w rozwijaniu zainteresowań. Na uwagę zasługują materiały dla osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi: adaptacje podręczników oraz dostosowane do specjalnych potrzeb lektury szkolne, materiały łatwe do czytania i zrozumienia oraz tłumaczenia na polski język migowy.

    Dostęp do platformy jest otwarty dla każdego, z zastrzeżeniem przestrzegania regulaminu, i jest bezpłatny. Bez rejestracji można korzystać z portalu informacyjnego umożliwiającego dostęp do materiałów zamieszczonych na platformie. Zarejestrowani użytkownicy mogą ponadto korzystać z platformy e-learningowej, edytora treści dla nauczycieli oraz z systemu zarządzania nauczaniem (wymienione komponenty platformy są opisane w regulaminie).

  • E-gazeta

    E-gazeta www.strategiejst.pl to projekt realizowany na zlecenie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom z funduszy Narodowego Programu Zdrowia. Jego podstawowym zadaniem jest docieranie z wiedzą i informacjami z obszaru związanego z profilaktyką i przeciwdziałaniem uzależnieniom do jednostek samorządu terytorialnego.

    W krótkim nagraniu wideo dyrektor KCPU Piotr Jabłoński oraz jego zastępczyni Katarzyna Łukowska mówią o tym, do kogo skierowany jest portal strategiejst.pl i dlaczego współpraca z samorządami w obszarze profilaktyki i przeciwdziałania uzależnieniom jest tak ważna oraz wymaga dobrej komunikacji, przekazywania najnowszej wiedzy i informacji z obszarów dotyczących uzależnień, przemocy, zdrowia psychicznego.

    Informacje prezentowane w e-gazecie podzielone są na kategorie tematyczne: • Działania lokalne, • Leczenie uzależnień, • Profilaktyka, • Przeciwdziałanie przemocy, • Uzależnienia od substancji, • Uzależnienia od czynności, • Zdrowie.

    Dodatkowe uporządkowanie umożliwia dotarcie do najnowszych doniesień (• Ostatnie posty), oddzielnie wyróżniono kategorię • Wypowiedzi ekspertów z krótkimi (3–6-minutowymi) kwestiami prezentowanymi przez specjalistów na tematy istotne z punktu widzenia polityki JST dotyczącej przeciwdziałania uzależnieniom.

    W kategorii Działania lokalne redakcja m.in. odpowiada na kierowane do Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom oraz zadawane podczas szkoleń pytania dotyczące realizacji procedury zobowiązania do leczenia odwykowego. Prezentowany jest wywiad na temat udziału samorządów we wspieraniu leczenia uzależnień. Omówiono także lokalną politykę społeczną dotyczącą uzależnień prowadzoną przez Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej.

    Z pełnym przekonaniem polecamy e-gazetę jako kompetentne źródło wiedzy oraz relacji z działań podejmowanych w społecznościach lokalnych w obszarze przeciwdziałania uzależnieniom.